Олимпиада ойынларын ең көп өткерген еллер
Рио олимпиадасының басланыўына да 2 күн қалды. Усыған байланыслы интернет тармағынан қызықлы материалларды топлап, олимпиада ойынларын ең көп өткерген еллер ҳаққында мағлыўмат жыйнап көрдик. Изертлеўшилер олимпиада ойынларын әййемги адамзат баласының өткен тарийхының раўажланыўы менен байланыстырады. Бирақ усы күнге шекем олимпиада ойынларының қашан пайда болғаны туўралы анық айтылмаған. Бирақ, олимпиада ойынларының пайда болыўы ҳаққында бир неше аңызлар бар екен.
Ал XIX әсирдиң орталарында Грецияда олимпиада ойынларын қайта раўажландырыў мақсетинде бираз иләжлар өткерилди. Сөйтип, 1859, 1870, 1875 ҳәм 1889 жыллары Афинада грек спортшыларының қатнасыўы менен секириў, жуўырыў, диск, найза ылақтырыў, гимнастика сыяқлы спорт түрлеринен жарыслар өткерилди. Олимпиада ойынлары пүткил Грецияны бириктиретуғын, улыўма халықлық ўақыяға айланды. Бираз ўақыттан кейин греклерде олимпиада ойынларының улыўмалық календарын дүзиў идеясы пайда болды.
Дәслебинде жарыслар бир күнде болып өтсе, кейинирек олардың даўам етиў мүддети бир айға шекем узарды. Ойынларды ҳәр төрт жылда бийдай ҳәм жүзим териў мапазында бәрқулла өткериў ҳаққында шешим шығарды.
Соң 1894-жылы 12 мәмлекеттиң қатнасыўында конгресс болып өтти. Оған қатнасқанлар Пьер де Кубертенниң баяннамасын талқылап, 1896 жылы 1-ши олимпияда ойынларын Афина қаласында өткериў ҳаққындағы шешим қабыллады. Халықаралық олимпиада комитетиниң биринши басшысы болып Деметриус Викелас сайланды. Яғный ҳәзирги заманның дәслепки олимпиада ойынлары 1896 жылы апрел айының 6-15 аралығында Афинада болып өтти, оған 13 мәмлекеттен 311 спортшы қатнасты.
Гезектеги олимпиада ойынлары өткерилетуғын қаланы белгилеў ушын, ойынларға 7 жыл қалғанда арнаўлы Халықаралық олимпиада комитети (ХОК) сессиясында анықланады. Қала, рәсмий мәлимлемесин тапсырған бирнеше талабан қалалардың ишинен таңланады. Таңлаў кандидат еллериниң ўәкиллери менен ХОК президентинен басқа барлық ХОК ағзалары қатнасыўында жасырын даўыс бериў арқалы өткериледи.
Қағыйда бойынша, соңғы даўыс бериў кешесине кандидатлар дизими арасында бес қаладан артық болмаўы талап етиледи. Бул дизим бир жыл бурын ХОК ағзаларының алдыннан даўыс бериў нәтийжесинде анықланады. Жеңимпаз даўыслардың ярымынан асламын жыйнаўы керек. Егер жеңимпаз биринши басқышта анықланбаса, онда екинши ҳәм кейинги басқышлар өткериледи.
Ҳәр бир басқыштан кейин ең аз даўыс жыйнаған бир кандидаттан гүрестен шығып турады. Сонда ғана, кандидат мәмлекетлердиң ўәкиллери қайтадан даўыс бериў ҳуқықына ийе болады.
Ҳәзирги ўақытқа шекем ең көп олимпиада ойынларын өткерген ел – АҚШ – 8 рет (4 рет жазғы ҳәм 4 рет қысқы). Франция 5 рет (2/3), Уллыбритания 3 рет (3/0), Германия 3 рет (2/1), Япония, Италия, Канада 3 рет (1/2). Австралия жазғы ойынларды еки рет өткерген, ал Австрия, Швейцария ҳәм Норвегия қысқы ойынларын, Швеция, Бельгия, Нидерланд, Финляндия, СССР, Мексика, Қубла Корея, Испания ҳәм Қытай бир рет жазғы ойынларды өткерген. Югославия бир рет қысқы ойынларды қабыллаған. Барлығы - 21 ел. Жазғы ойынлар 18 елде, ал қысқы 11 елде өткерилген.
Олимпиада ойынлары усыған шекем 41 қалада (жазғы 22, қысқы 19) өткерилген.
Қалалар арасында олимпиада ойынларын ең көп қабыллаған қала – Лондон 3 рет. Лос-Анжелесте, Парижде, Афинада жазғы ойынлар еки реттен өткерилген. Ал Санкт-Мориц, Инсбрук, Лейк-Плэсид қалалырында қысқы ойынлар еки рет өткерилди.
Төменде жазғы олимпиада ойынларының қайсы жылы, қайсы қалада болып өткени ҳаққында мағлыўматты нәзериңизге усынамыз.
1896 - I жазғы Олимпиада ойынлары - Афина (Греция)
1900 - II жазғы Олимпиада ойынлары - Париж (Франция)
1904 - III жазғы Олимпиада ойынлары - Сент-Луис (АҚШ)
1908 - IV жазғы Олимпиада ойынлары - Лондон (Уллыбритания)
1912 - V жазғы Олимпиада ойынлары - Стокгольм (Швеция)
1916 - VI жазғы Олимпиада ойынлары - Берлин (Германия)
1920 - VII жазғы Олимпиада ойынлары - Антверпен (Бельгия)
1924 - VIII жазғы Олимпиада ойынлары - Париж (Франция)
1928 - IX жазғы Олимпиада ойынлары - Амстердам (Нидерланды)
1932 - X жазғы Олимпиада ойынлары - Лос-Анджелес (АҚШ)
1936 - XI жазғы Олимпиада ойынлары - Берлин (Германия)
1940 - XII жазғы Олимпиада ойынлары - Токио (Япония)
1944 - XIII жазғы Олимпиада ойынлары - Лондон (Уллыбритания) – Екинши дүньяжүзлик урысқа байланыслы өткерилмеди.
1948 - XIV жазғы Олимпиада ойынлары - Лондон (Уллыбритания)
1952 - XV жазғы Олимпиада ойынлары - Хельсинки (Финляндия)
1956 - XVI жазғы Олимпиада ойынлары - Мельбурн (Австралия)
1960 - XVII жазғы Олимпиада ойынлары - Рим (Италия)
1964 - XVIII жазғы Олимпиада ойынлары - Токио (Япония)
1968 - XIX жазғы Олимпиада ойынлары - Мехико (Мексика)
1972 - XX жазғы Олимпиада ойынлары - Мюнхен (ГФР)
1976 - XXI жазғы Олимпиада ойынлары - Монреаль (Канада)
1980 - XXII жазғы Олимпиада ойынлары - Москва (СССР)
1984 - XXIII жазғы Олимпиада ойынлары - Лос-Анджелес (АҚШ)
1988 - XXIV жазғы Олимпиада ойынлары - Сеул (Қубла Корея)
1992 - XXV жазғы Олимпиада ойынлары - Барселона (Испания)
1996 - XXVI жазғы Олимпиада ойынлары -Атланта (АҚШ)
2000 - XXVII жазғы Олимпиада ойынлары - Сидней (Австралия)
2004 - XXVIII жазғы Олимпиада ойынлары - Афина (Грекия)
2008 - XXIX жазғы Олимпиада ойынлары - Пекин (Қытай)
2012 - XXX жазғы Олимпиада ойынлары - Лондон (Уллыбритания)
2016 - XXXI жазғы Олимпиада ойынлары - Рио-де-Жанейрода (Бразилия) августтың 5-21 аралығында болып өтеди.
2020 - XXXII жазғы Олимпиада ойынлары төрт жылдан кейин Токио (Япония) қаласында өткериледи.
Криштиану Роналду
Криштиану Роналду 1985 жылы Португалияда туўылған. Роналдиньо ямаса Роналдо сыяқлы атақлы футболшылар менен ҳеш қандай туўысқанлық қатнасы жоқ. Өзине тән футбол...
Тағдир жолында
Айралық паслының музлары ерип, Көрген түслеримиз оңынан келип, Мухаббат бағының гүллерин терип, Биз және ушрастық тәғдир жолында....
Дүньядағы ең узын көпир
Дүньядағы ең узын көпир қай жерде жайласқан. Узынлығы 42 километр болған бул көпир қашан қурылды. Көпир қурылысына неше мың адам қатнасты?...
Соңғы қоңыраў
Сыңғыр-сыңғыр соңғы қоңыраў, Жүреклердиң тарын шертеди, Нама шалған,соңғы қоңыраў, Ойларымды алып кетеди....
Узын жолда жалғыз жүрип бараман...
Узын жол ҳәм қаранғы әлем, Жалғыз ғана жолға түстим мен Қуяшсыз ҳәм айсыз әтирап түнек Мен алға жүриўди турыппан қәлеп....
