Байланыс қуралы болған телефоннан пайдаланыў ҳаққында
Илим-пәнниң раўажланыўы менен байланыс қураллары да күннен-күнге раўажланбақта. Турмысымызды телефонларсыз көз алдымызға келтириў қыйын. Шет тилден алынған «телефон» сөзи даўысты узақ аралыққа жеткерип бериў мәнисин билдиреди. Телефон байланысы ҳәм техникасы раўажланыўы нәтийжесинде бир қанша жетискенликлерге ерисилип, телефонларымыз тек даўысты алыс аралыққа жеткерип бериў қуралы емес, ал сүўрет ҳәм видеоға түсириў, оларды басқаларға жибериў, даўыс жазыў, қысқа хатлар (СМС) жибериў, интернетке кириў сыяқлы бир қанша ўазыйпаларды да әмелге асырыў қуралына айланып қалды.
Ҳәзир жас пенен ғаррының, балалар менен өспиримлердиң ҳәр түрли маркадағы телефонларда сөйлесип атырғанын көриў әпиўайы жағдайға айланып қалды. Усы уялы телефонлардан пайдаланыў жетискенликлер менен бирге, машқалаларды да келтирип шығармақта. Бул машқалаларды шешиў, оларды тәртипке салыў, телефон арқалы болатуғын байланыстың нормасы ҳәм әдеплерин сақлаўға баланыслы.
Пайдалы нәрселердиң өзине ылайықлы зыянлы тәрепи де болғаны сыяқлы, уялы байланыс қуралының да пайдалы ҳәм зыянлы тәреплери бар. Егер оны пайдалы жолда қолланып, зыянлы тәреплеринен сақланбаса, неъматқа шүкирсизлик қылынған болады, адам өзиниң дүньясы ушын да, ақырети ушын да зыянға ислейди.
Бул ис мусылманларға улыўма жараспайтуғын әдепсизлик есапланады! Мусылман адам Аллаҳ тааланың үйи болған мешитте сүўретке түсириў, даўысты жазып алыў менен бәнт болмаўы, әдеп пенен баянатты тыңлаўы керек. Басқа намаз оқыўшыларға, баянатшыға кесент бермеўи тийис.
Телефонларда ийесиниң руқсатысыз сүўретке алыў мусылман адамға туўры келмейди. Мусылман адам басқа адамларды, атап айтқанда, ҳаялларды жасырын сүўретке түсирмейди.
Бир адам азанда жумысқа кетип баратырса, жолда апатшылық жүз берип, бир кишкене автотранспорт үлкениниң астына кирип кетипти. Буны тамашалап турған адамларды көрип тоқтапты, сүўретке алыпты. Соңынан өзинше кәсиплеслерине әжайып сүўретти көрсетип, мақтаныўды режелестирип, жумыс орнына келсе, ол жердегилер басқалар тәрепинен өзлериниң қол телефонларына әлле қашан жиберип болынған бул апатшылықты тамашалап отырған екен.
Усы ис мусылманға туўры келе ме? Яқ! Бул ис мусылман инсанға улыўма туўры келмейди. Мусылман адам басқа адамның мүсийбетке ушырағанын көрсе, дәрҳал сол жерде оқылыўы керек болған дуўаны оқыйды. Мүсийбетке ушырағанларға жәрдем бериўге асығады. Өзин ҳәм басқаларды усыған уқсаған ҳәдийселерден аман сақлаўын Аллаҳ тааладан тилейди.
Хасан Халлилаев
Муҳаммад ибн Аҳмад ал-Беруний
орта арнаўлы ислам билим журты 1-курс талабасы.
Әкежан
Мен ушын қайғырып, қуўансам күлип, Сиз бенен жүрермен бахытқа толып, Мениң ең исенген инсаным болып, Аман-саў жүргейсиз бәрҳә, әкежан!...
Ана
Қараңғы түнлерди қуяшлы күнге, Тутастырып бәрҳә болады бирге, Аспаннан нур болып, гүл болған жерде, Бир шымдым ийискелеп, тоймайман ана!...
Саўға таңлаў ушын
Саўға алыў жақсы, ал саўға бериў оннанда қызық. Саўғаңызды алған жақын адамыңыз сизге миннетдаршылық пенен қарағанда ҳәммеге саўға...
Дүньяда бар жақсылар
Адамға өмир берилген, Жақсыға ҳәм жаманға, Неше түрли адамлар бар, Жақсылар бар дүньяда....
Қулақлық керек пе, я қулақ?
Телефон- китап, телефон-интернет, телефон- камера, телефон- диктафон, телефон-будильник, телефон- мүғаллим, телефон-шпоргалка, айтсақ, дизими узын. Бирақ, оның мынадай дизими де бар екен: -Еситиў...
