Халқымыз әзелден он бармағынан өнери тамған ҳаял-қызлары менен танылып келген. Олардың нәзик бармақларынан дөрелген сан әлўан нағыслар, безеўлери шырайына-шырай қосқан көйлеклер көпшиликте қызығыўшылық оятқаны ҳеш кимге де сыр емес. Елимиз ғәрезсизлик туўын тиккен жылларда бул өнерге итибар да, мийнетлерине болған талап та, ең баслысы қолында өнери бар ҳаял-қызларымызға жаратылған имканият көлеми де артты. Өйткени, ата-бабаларымыз мийрас қалдырған, кешеги ала-сапыран дәўиринде умыт бола жазлаған қол өнериниң қәдири дүньяда бәлент екенлигин өзлигин аңлаған халқымыз аңлап жетти.

Мине усындай қол өнериниң қәдирин билген, халқының мийрасын дүньяға жайыўды мақсет еткен жасларымыздың бири Айзада Нурумбетова болып табылады. Ол 1994-жылы Бердақ атындағы қарақалпақ мәмлекетлик университетин тамамлаған соң өзиниң кәсиби муғаллимшиликке араласты. Бирақ, дөретиўши шаңарақта туўылған Айзада дөретиўшиликтен қуры алақан қалыўы мүмкин емес еди. Өйткени, ол әкеси художник Бақберген ағаның жанында жүриўи оның жүрегине өнерге деген ықласты оятып кеткен еди. Сонлықтан да, соңынан бул кеўил сарайына уя салған өнерге болған ықласы бәрибир өзиниң қушағына жетеледи. Солай етип, ол 2006-жылы қол өнерин раўажландырыўды кеўлине түйди да, жалғыз тигиў машинасы менен жумысын баслады. Соңынан оның жанына «Микрокредитбанк» тен 1 миллион 250 мың сум кредит алып, бир неше тигиў машиналарын қосты. Мине усылайынша жусылар бир жөнкилли болып кетти.

Айзада Нурумбетова 2009-жылдан баслап Өзбекстан, Қарақалпақстан ҳаял қызлары комитетлери ҳәм Бирлескен миллетлер шөлкеминиң демография мәселелери бойынша фонды (UNFPA) қәўендерлигинде шөлкемлестирилген «Кеўил нуры» ҳаял-қызлар ҳәм олардың шаңарақларын социаллық-ҳуқықый қоллап-қуўатлаў орайына басшылық етеди. Орай негизинде кем тәминленген ҳаял-қызлар ҳәм олардың шаңарақларына, балаларына социаллық-ҳуқықый жәрдем көрсетиў, жас әўладтың физикалық ҳәм руўхый жетилискен инсан етип тәрбиялаў, саламат әўладты жетилистириў, аналық ҳәм балалықты қорғаў, шаңарақларға ҳәм олардың перзентлерине тәбийий, ҳуқықый ҳәм психологиялық жәрдем көрсетиў ўазыйпасын мойнына алған.

Жақын жыллар ишинде Айзада Нурумбетованың өмиринде және бир есте қаларлық ўақыя жүз берди. Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңеси, БМШ ниң раўажландырыў бағдарламасы (ПРООН), Бердақ атындағы Қарақалпақ мәмлекетлик университети, «Исеним» ресурс орайы менен биргеликте «Кеўил нуры» ҳаял-қызлар ҳәм олардың шаңарақларын қоллап-қуўатлаў орайы жанында «Өзбекстанда ҳаял-қызлар ҳәм ерлерди жумыс пенен тәминлеўдеги тең имканиятлар ушын нызамшылық ҳәм институциональ орталықты жетилистириў» атамасындағы жойбары шеңберинде социаллық әҳмийетке ийе «Миллий ҳәм заманагөй кийим тигиў цехы» ашылыў салтанаты болып өтти. Мәресимде Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси комитет баслығы Б.Нурабуллаев, Қарақалпақстан Республикасы Министрлер Кеңеси баслығының орынбасары, республика ҳаял-қызлар комитети баслығы З.Ибрагимова, БМШ ниң Раўажландырыў бағдарламасы (ПРООН) ның Қарақалпақстан Республикасы бойынша жойбары баслығы Баҳадур Палўаниязов, Қарақалпақстан Республикасы Мийнет ҳәм халықты социаллық жақтан қоллап-қуўатлаў министри ўазыйпасын атқарыўшы Умар Султанов ҳәм басқада мийманлар қатнасты. Мәресимде Қарақалпақстан Республикасы Жоқарғы Кеңеси комитет баслығы Баҳамдулла Нурабуллаев кәрхананың ашылыўы мәмлекетимиз экономикасының раўажланыўына, жумыссыз жүрген ҳаял-қызлардың жумыс пенен тәминлениўине, жасларды кәсип-өнерге үйретиўде әҳмийетке ийе екенлигин атап өтти. Бул жерде исленип атырған миллий кийимлерге жоқары баҳа берди.

Жойбар бойынша 23 мың АҚШ доллары туратуғын Қытай Халық Республикасында ислеп шығарылған заманагөй тоқыў машинасы, утюглер ҳәм басқада үскенелер алып келинди.

- Бизиң тийкарғы ўазыйпамыз ҳаял-қызларды жумыс пенен тәминлеў болса, екиншиден олардың жүрегинде өзине деген исенимди арттырыў. Ҳәзир көпшилик кем тәминленген, шаңарағында қыйыншылығы бар ҳаял-қызларда усы сезим жетиспейди. Неге дегенде олар инсанның инсанлығын белгилеп беретуғын өзине деген исенимди жойытып алған. Бир жумыстың басын тутайын десе, қыйыншылығынан, жарты жолда арбаны төңкерип алыўдан қорқады. Болмаса басқаға жалтақлап, биреўден жәрдем күтиўге үйренип қалған. Бизиң мақсетимиздиң бири де усы «уйықлап» жатырған исенимге қанат байлаў, оның еркин пәрўаз етиўи ушын түртки бериўден ибарат. Негизинде ҳәр бир инсан алға қарай умтылса, келешеги өз қолында екенлигин аңлап жетсе, әлбетте өзиниң дийдине жететуғынына исенимим кәмил. Бүгинги күнде кәрханамызда ислеўшилерге усы нәрсени уқтырыўға ҳәрекет етип атырмыз. Ертең олардың да өмирде өз жолын таўып кетиўине исенемен,-дейди Айзада Нурумбетова.

Әлбетте Айзада Нурумбетова басқарған «Кеўил нуры» деп аталыўшы орайдың еле талай кеўиллерге нур қуйып, небир өзине исенимди жоғалтқан инсанлардың жүрегине нур қуйып, талай инсанларды өз нуры, кеўил сарайы менем ысыта береди. Сонлықтанда өз гезегинде Айзада Нурумбетоваға машақатлы жумысларында табыс тилеп қаламыз.


Ҳүрмет Атажанов.