Әдетте, қоңсы-қобалар, ағайын-туўған-туўысқанлар той мерекелерде, байрам күнлери, бир дәстурхан әтирапында узақ гүрриңлесип отырады. Басқа ўақытларында көшеде ямаса жумыс бабында ушырасып қалса үй-ишлериниң аманлығын билип, асығыс өтип кетеди.

Сонлықтан, узақ гүрриңлесиўлер менен сәўбетлесиўлер, биреўлерди асырып мақтаў менен биреўлерди кәбине келтирип жаманлаўдың үлкени той-мерекелер ҳәм байрамларда болады екен.

Бир сапары, кешки мезгилде, аўылласымыз Әдил той берди. Жумыслар шығып мерекесине кешигип бардым. Тойдың тоқашылары аўыл жигитлериниң Базарбайтикинде екенлигин айтып, алдыма бир баслаўшы баланы салды. Ол бала да алыстан Әдилдиң үйиниң төбесин көрсетип, үйинде ийтиниң жоқ екенлигин айтып, тойханаға қайтып барыўы ушын рухсат сорады.

Әдилдиң үйине кирип барсам, үлкен бөлмеде жасы үлкенлер менен аўылдың жигитлери, шай-пай ишип, ўа-ҳа-ҳа-ласып, тойы қызып атырған екен.

Гүрриңлесиўлер дәслебинде ушырма гәплер, соңынан биреў-биреўди илип-қағып сөйлеў, мереке қыза келе биреўлерди мақтап, биреўлерди жаманлаўға, өсекке өтти. Сол пайытлары аўылласымыз Жаңабай кешки мал-ҳалларын жайғастырыў ушын жасы үлкенлерден рухсат сорады.

Жаңабай үйден қырық адым кетпей-ақ, Жаңабайдың үстинен өсек басланды. Отырғанлардың бири оны өлип қалған сықмар десе, екиншиси бала-шағасының гәпинен шыға алмайды, деди. Үшинши биреўлер болса,-үйленген жалғыз баласының тойын, ел-қәдесин елеге шекем бере алмай отыр,-деп сыртынан сайып атыр.

Усы мәҳәл аўылласымыз Қәдир де, басқа мерекеге баратуғынлығын айтып, рухсат сорап орнынан турды. Қәдир есиктен шығыўдан-ақ, Қәдир ҳаққында өсек басланды. Өсекти жасы биразға барып қалған Абдулла баслап берди. Ол гәпинде:

-Қәдир шаңарағы менен уйқышыл, камбағал, буған себепши уйқының тәсири,-десе, ортада отырған Орақбай:

-Аўа Қәдир жорамыз, бурыннан таныйман, бир класста оқыдық. Ол биринши класынан баслап-ақ сондай салақ, сабақларынан қалақ еди. Оның менен шаңарақ болып отырған келиншегине рахмет айтыў керек,-деди. Және биреўлер оның балаларын, ағайын, туўысқанларын өсек етип отыр.

Бир ўақытлары аўылға жақында көшип келген Қураш ағаның қол телефоны шақырды. Ҳәмме тым-тырыс отыр. Қураш аға ким менен екенлиги белгисиз:

-Ҳәзир, ҳәзир бараман. Нешеў болып келеди екен?. Яқшы, яқшы он-онбес минуттан жетип бараман, сойыслығын таярлай берсин,-деп атыр. Бир маҳәли, сөйлесип болып Қураш аға қол телефонын қалтасына салды ҳәм үйине қудаларының қыдырып келгенлигин айтып, көпшиликтен рухсат сорап, сырқа шығып кетти.

Бирақ… Қураш аға есиктен сыртқа шығып, еки-үш минут өтер-өтпестен, қайтадан келип, әўелги орынына жайғасып отырды.

Ҳәмме ҳайран. Бираздан соң Қураш ағаның өзине де қолайсыз болса керек, өзи сөз баслап:

-Үй-ишлериниң өзлери-ақ, мен бараман дегенше қудаларға шай-пайларын беретуғын болды,-деди, ғоддаслап сөйлеп.

-Өзиңиз неге қудаларыңыздың басында-қасында болмадыңыз?-деп сораған Төребай ағаға:

-Ҳе-е, дурыс, қудалар менен отырсам маған да аброй. Бирақ, мен кетсем мени де жаңағы кеткен Жаңабай, Қәдирлер усатып өсек ететуғыныңызды билемен. Сол ушын, мерекениң ақырына шекем сизлер менен бирге болыўды уйғардым,-деди Қураш аға гәрдийип.


Бийсенбай БЕКМУРАТОВ.
журналист