Quramı tek g’ana qatnasıwshılardan ibarat ha’m olar arasındag’ı baylanıstı ta’miynlewshi, ko’p paydalanıwshıg’a iye interaktiv veb saytlar tiykarında jaratılg’an tarmaq sotsiallıq tarmaq delinedi. Mazmunına qarap sotsiallıq tarmaq eki basqıshta boladı:
1. Paydalanıwshılar arasındag’ı baylanıstı ornatıp beriwshi bag’darlamalıq – apparatlı kompleks;
2. Paydalanıwshılar arasındag’ı ulıwma qızıg’ıwlardı anıqlaw, toparlar arasındag’ı sa’wbet (baylanıs) intenet tarmag’ı arqalı orınlanıwı.

Sotsiallıq tarmaqlardın’ maqseti ha’m wazıypaları. Sotsiallıq tarmaqtın’ maqseti internettegi o’z-ara qızıg’ıwlar yaki iskerlikke iye adamlar menen sa’wbetlesiwden (baylanısıwdan) ibarat. O’z-ara baylanıs ishki poshta yaki xabar almasıw sisteması arqalı a’melge asırıladı. Sotsiallıq tarmaqlar ashıq yaki jabıq bolıwı mu’mkin. Sotsiallıq tarmaqtın’ qa’siyetlerinin’ biri – doslar ha’m toparlar sisteması.

Paydalanıwshılardın’ sanı botyınsha ha’zirde Facebook sotsiallıq tarmag’ı 500 000 000 paydalanıwshı menen jetekshilik etpekte. Onnan keyingi orınlarda MySpace (255 000 000 paydalanıwshı), Twitter (200 000 000 paydalanıwshı), Windows Live Spaces (120 000 000 paydalanıwshı), Habbo Hotel (120 000 000 paydalanıwshı, В Контакте (110 000 000 paydalanıwshı), Friendster (90 000 000 paydalanıwshı), Hi5 (80 000 000 paydalanıwshı), Tagged.com (70 000 000)

Одноклассники (odnoklasniki.ru) sotsiallıq tarmagında a’dette o’zin’iz haqqin’ızdag’ı mag’lıwmatlardı jaylastırasız (tuwılg’an ku’n, mektep, hobbi h.t.b). O’z gezeginde siz ha’m qatnasıwshının’ usı tu’rdegi mag’lıwmatların alıwın’ız mu’mkin.

Sotsiallıq tarmaqlardın’ intenette payda bolıwı 1995 jılda amerikalıqlardın’ Classmates.com sotsiallıq tarmag’ının’ jaratılıwı menen baslandı. Bul sotsiallıq tarmaqtın’ maqseti klasslaslardı internet tarmag’ı arqalı izlew, tabıw ha’m baylanıstı ornatıw bolıp tabıladı. Wazıypaları bolsa o’z-ara qızıg’ıw tu’rlerin payda etiw ha’m baylanıstı saqlap qalıwdan ibarat.

A’lbette, bul Veb Betlerdi jaratıwdan tiykarg’ı ko’zlengen maqset bir ta’repten aqsha tabıw bolsa, ekinshi ta’repinen veb betti en jaydırıw ha’mde bir qıylı du’nya qarasqa iye bolg’an adamlar toparların qa’liplestiriwden baslanadı. Unamsız ta’repi bolsa qa’liplesken topardı basqarıp bolmaydı.

Sotsiallıq tarmaqlarda mag’lıwmatlardan, sonın’ menen bir qatarda jeke paydalanıw ma’deniyatı.
İtibar berip keltirilgen Veb Betler analizlense to’mendegi unamsız jag’daylar ha’m kemshilikler ushırap turadı:
1. Paydalanıwshının’ ayırımları o’z atları menen dizimnen o’tpeydi;
2. Unamsız foto su’wretler qoyadı;
3. O’z-ara sa’wbetlesiwlerde hu’rmetsizlik qıladı;
4. Qolaysız ga’pler jazıw ku’zetiledi, bazıda nadurıs mag’lıwmatlardan paydalanıladı;

Demek sotsiallıq tarmaqlarda mag’lıwmatlardan, sonın’ menen bir qatarda jeke mag’lıwmatlardan paydalanıw ma’deniyatı degende, joqarıda keltirilgen unamsız jag’daylarg’a ha’m kemshiliklerge jol qoymawlıq tu’siniledi.

Sonı umıtpaw kerek, qandayda bir shaxs ta’repinen Internet sistemasına qoyılatug’ın mag’lıwmatlar basqa shaxslar yaki sotsial toparlar ta’repinen tu’rli maqsetlerde de paydalanıw mu’mkin.

Sotsiallıq tarmaqlardan paydalang’anda ol jerdegi mag’lıwmatlardın’ raslıg’ına , Sizdi aldamay atırg’anlıg’ına ıqrar bolıp, son’ belgili bir sheshimge keliw kerek.