Ullı Britaniyanın’ "The Daily Telegraph" gazetasında Splash Data kompaniyasının’ mag’lıwmatlardı qorg’awshı parol ha’m tu’sindirme so’zlikler islep shıg’arıwshı menedjerler ta’repinen du’zilgen a’wmetsiz 25 kompyuter parolinin’ dizimin basıp shıg’ardı. Bul paroller elektron poshta yaki sotsiallıq tarmaqlar profillerinde qollanılmaqta. Dizimnin’ birinshi ornın "password" (parol) so’zi iyelegen.

Ekinshi en’ ko’p tarqalg’an parol "123456". Xakerler an’sat taba alatug’ın a’wmetsiz paroller qatarında , sonday-aq "qwerty", "iloveyou", "superman" ha’m "football" so’zleride bar eken.

Ekspertler ha’mmeni parol qoyıwda abaylı bolıwg’a shaqıradı, yag’nıy bir paroldi elektron poshtag’a, sotsiallıq tarmaqlarg’a, internet xızmetlerine qollanıw jaqsı emes. Olardın’ ha’r qaysısına o’z aldına basqa parol qoyıw maqsetke muwapıq boladı.

"An’sat poroller xakerler ushın mag’lıwmatlar bazan’ızg’a kiriw ushın gilt wazıypasın atqaradı", deydi Splash Datanın’ bas direkrorı Morgan Sleyn .

Facebook sotsiallıq tarmag’ı o’z sistemasında ha’r ku’ni millionlag’an paydalanıwshı bolsa sonın’ 600 mın’ı o’zgelerdin’ xabarları, foto su’wretleri ha’m basqada jeke mag’lıwmatların qolg’a kiritiw jolında bolg’an g’a’rezli niyetli adamlar bar ekenin ma’lim etti.

2011 jılda Amerikanın’ informatsiya qa’wipsizligin qorg’awg’a qa’niygelestririlgen Impervu kompaniyasında en’ ko’p qollanılatug’ın paroller u’stinde izleniwler alıp bardı. U’yreniw obyekti retinde Rockyou.com saytının’ xakerler ta’repinen buzılıwı aqıbetinde ashıq paydalanıw aymag’ına tu’sip qalg’an 23 million parol boldı. Bunda birinshi u’sh orındı tek g’ana tsifrlardan ibarat bolg’an paroller iyeledi. "123456", "12345" ha’m "123456789". To’rtinshi orında – "password " (parol) so’zi bolsa al besinshi orında qosılıp jazılg’an "iloveyou" , altınshı orında "princess", jetinshi – "rockyou". Segizinshi ha’m tog’ızınshı orınlar ja’ne tsifrlar "1234567" ha’m "12345678". Top – 10 da son’g’ı parol – "abc123".

2009 jılı Britaniyalıq Mark Bernet Perfect Passwords dep atalg’an izertlewin ko’pshilik itibarına ja’riyaladı. Onın’ izertlewi boyınsha inglis paydalanıwshıları jaqsı ko’retug’ın 500 parol orın alg’an. Onda da birinshi orın tsifrlar izbe-izligi ushırasqan. Sonday-aq, a’depsiz ha’m unamsız so’zler, kinofilm atları, ren’ler, ma’mleket atları paydalanıwshılar arasında ken’ g’alabalasqanın atap o’tti.

So’zimiz juwmag’ında sonı aytpaqshımız informatsiya qa’wipsizligin saqlawda parol en’ u’lken ro’l oynaydı. Ha’r bir internet paydalanıwshısı parol tan’lag’anda joqarıda keltirilgen an’sat parollerden o’zin’izdi awlaq tutın’. Qoyg’an parolın’iz siz ushın za’ru’rli bolmasada parolin’izge itibarlı bolıwın’ızdı, ha’mmeden sır saqlawın’ızg’a, jiyi-jiyi o’zgertip turıwın’ızg’a, bir paroldi barlıq saytlarg’a qoymawg’a ken’es beremiz.