XXI a’sir informatsiya texnologiyaları a’siri. İnsanlardın’ qol miynetlerin jen’illestiriwge o’zinin’ salmaqlı u’leslerin qosıw ushın ha’r ku’ni, ha’r sekundta jan’a texnikalar oylap tabılmaqta. Kompyuter, İnternert, Mobil telefonlar sıyaqlı baylanıs quralları bolsa pa’n-texnika rawajlanıwının’ en’ joqarı shoqqısı retinde turmısızdan bekkem orın alg’an. Ha’r bir oqıw ha’m jumıs orınlarında kompyuterlerden ken’ paydalanıladı. A’sirese, son’g’ı jan’alıqlar ha’m xabarlardı tarqatıw, olardan tez xabardar bolıw ushın da bul texnikalarg’a ko’p mu’rajat etiwge tuwrı keledi.

Bu’gingi ku’nde kompyuterler ha’m onda jaratılg’an oyınlar hesh kimge jan’alıq emes ha’m heshkimdi hayran qaldırmaydı. Du’nya jan’alıqları, en’ son’g’ı xabarlar menen tanısıp, o’zlerinin’ bilimlerin internettegi ha’r qıylı mazmundag’ı testler ha’m maqalalardı oqıp bilimlerin jetilistirip atırg’an jaslar qatarında, mın’ a’tten’ o’zlerinin’ qımbatlı waqıtların tu’rli kompyuter oyınlarına sarıplap, bos waqıtların biykar o’tkerip atırg’an jaslarımızda tabıladı.

A’sirese jas balalardın’ internet kafelerde yaki o’z u’ylerinde saatlar dawamında kompyuter oyınların berilip oynap atırg’anının’ gu’wası bolamız. Usının’ aqıbetinde balalar ashıwshaq, sabırsız bolıp, ha’tte a’tirapındag’ılarg’a miyrimi azayadı. Sebebi tu’rli atıslar, to’beleslerge tolı kompyuter oyınları jas balanın’ psixologiyasına u’lken ta’sir etedi. Bunı derlik barlıg’ımız jaqsı bilemiz. Biraq, ko’pshilik o’z balasının’ kompyuter aldında ko’p otırmawın ha’r dayım baqlay bermeydi. Bul a’lbette jası u’lkenlerdin’de ayıbı bolsa kerek. Ba’lkim, jas balanın’ ha’r ku’ni neler menen shug’ıllanıp atırg’anı menen ata-analar qızıqsa, qa’telerin waqtında tuwırlap barsa, balalar a’lbette jaqsı insan bolıp kamalg’a keledi. Sebebi na’ldi qalay ta’rbiyalasan’, ol sonday o’sedi ha’m waqtı kelip o’z miywesin beredi.

Demek juwmaq ornında sonı aytıp o’tpekshimen, bul jan’a texnikalardı biz qaysı maqsette paydalansaq, tap sol maqsette bizge xızmet etedi. Biz olardan jaqsı maqsetlerde ha’m o’z ornında paydalanayıq.


Esemuratova Saxibjamal
su’wret: timesfreepress.com