İnsannın’ sırtqı ko’rinisi a’sirese kiyiniw usılı – onın’ ishki du’nyasınan derek beredi. Sebebi ha’r kim o’z minezi ha’m du’nyaqarasınan kelip shıqqan halda kiyim tan’laydı. Kimlerdur a’piwayı ha’m qolaylı, kimlerdur bayramlarg’a ılayıq kiyimler, al tag’ı birewler bolsa sport kiyimlerin kiyiwdi unatadı.
Hayal-qızlardın’ iybesi, minezi, a’dep-ikramı, kiyiniw ma’deniyatı neshe a’sirlerden berli jetilisip rawajlanıp kelmekte ha’m a’lleqashan milliy qa’diryatlarımızg’a aylang’an ma’deniy miyras retinde a’wladtan-a’wladqa o’tip, bizin’ bu’gingi da’wirimizge shekem jetip keldi. Ata-babalarımız go’zzalıqqa u’lken itibar bergen. Tariyxtan bizge ma’lim “Alpamıs” da’stanındag’ı Barshın, “Tahir ha’m Zuhra” da’stanındag’ı Zuhra obrazların analarımız o’zlerine o’rnek retinde qarag’an.
Bu’gingi ku’nde bolsa jaslarımız arasında rus ha’m evropa ma’deniyatı, sırt el jasları minezleri, so’ylew stili ha’m kiyiniw ma’deniyatına eliklep, olarg’a uqsawg’a ha’reket qılatug’ınlarda ushırasadı.
Ha’r tu’rli sırt el filmleri, video klipler ha’m seriallar ko’rip atırg’an hayal-qızlar da’slep shashların kelte qılıp qıydırdı. Son’ kiyimlerinde de o’zgerisler payda boldı. Yubkalar keltelesip, ken’ kiyimler bolsa tar boldı. Bazıda tar shalbarlar ken’eyip, ko’ylekler ha’m yubkalar bolsa ha’dden tıs uzınlasıp ketkeninen, qızlar ko’yleginin’ eteginin’ yarımın qollarına uslap ju’riwge ma’jbu’r bolmaqta. Mın’ a’tten’ bunday kiyimlerdi qızlarımız o’z qa’lewleri menen satıp almaqta. Al bunday kiyimlerdi kim oylap tabadı ha’m kimler jaratadı. Usı sorawdı tigiwshilerge berdik:
- Bunday kiyimlerdi biz oylap tappaymız. Biz tek buyırtpa tiykarında kiyim tigemiz. Qızlar bolsa ko’yleklerdin’ eskizlerin bizge alıp keledi, -dep juwap berdi.
Jaslarg’ada usı soraw menen mu’ra’jat ettik:
- Bizler dım onday ashıq kiyimlerdi kiymeymiz. Ha’mmeshi o’z ornında. Biraq, shalbar kiyemiz, sebebi qıs ku’nleri ton’amız, shalbarda bolsa jıllı ju’riwge boladı, - dese.
Ja’ne biri:
- Bizge usınday kiyiniw unaydı. Menin’she ha’rkim o’z bilgeninshe kiyingen maqul, -degen juwabın berdi.
Demek, hesh kimnin’ bir-biri menen isi bolmasa, ha’r kim o’z bilgeninshe kiyinse, keleshekte qanday kiyimler jaratılıwı mu’mkin?...
A’lbette, bunday modalardın’ o’miri qısqa… Sebebi, qaysı bir “moda kiyim” i jaratılmasın, ha’mmesi de uzag’ı menen 2 jıldan son’ itibardan qalmaqta. Waqtı kelip jaratılg’an bunday kiyimler jog’alıp, ornına milliy nag’ıslar tu’sirilgen kiyimler jaratılıwına biz isenemiz.
Bunın’ ushın bolsa, kelte oylaytug’ınlardı tekg’ana shan’araq ag’zaları g’ana emes, sonın’ menen bir qatarda qon’sı qobaları, ma’ha’lle ag’zaları da ta’rbiyalawı, olardın’ ju’reklerine milliy qa’diryatlarımızdı jaslıg’ınan sin’dirip barıwı kerek.
su’wret:look.tm
Sahibjamal Esemuratova
Eposlarda xalıq da’stu’rlerinin’ ko’rinisi
Qaysı xalıqtı alıp qarasan’da onın’ uzaq da’wirlerden kiyatirg’an u’rip-a’det da’stu’rlerge bay ekenligin ko’riwge boladı. Qaraqalpaq salt-da’stu’rleri xalıqtın’ o’mirinde tutqan orni...
Tanısıw
Ko’shede ja’miyetlik orınlarda, ulıwma qaysı bir orında bolman’ biytanıs adamdı ushıratsan’ız birinshi sa’wbetti a’lbette tanısıwdan baslaysız. Biytanıs adamg’a...
O’rmekshi torı (Gu’rrin’)
Bul du’nyanı qamtıp alg’an texnologiya a’siri, o’zinin’ jaqsı ta’repi menen birge, insanlarg’a zıyanlı ta’replerin tiygizip atır. Bul tuwralı aytatug’ın bolsaq, ju’da ko’p turmısta...
"Qız o’sse eldin’ ko’rki"
"Qız o’sse eldin’ ko’rki", -deydi dana xalqımız. A’lbette, ata-babalarımız a’zel-a’zelden qız balanın’ ta’rbiyasına u’lken itibar berip kelgen. Ha’r bir eldin’ batır jigitleri sol...
Qanday qızlar sulıw ko’rinedi?!
O’mirde jaman adam bolmaydı, ha’r kim o’zinshe jaqsı, ha’r kimnin’ o’z talg’amı, ta’biyiy bolmısı bar. A’sirese qızlar – sulıw, ko’rkem, shıraylı. Sulıw emes qız...
