Ko’pshilik adamlar dene shınıg’ıwlarının’ adam densawlıg’ına paydası ko’p ekenligin biledi. Biraq ko’pshilik jag’daylarda olar orınlana bermeydi. Dene shınıg’ıwları menen shug’ıllanbaytug’ın adamlardın’ juwabı – menin’ waqtım joq.

Dene shınıg’ıwlarına azg’ana bolsa da waqıt taba bilsek bul bizin’ saw-salamat bolıwımızg’a, ko’rkem bolıwımızg’a alıp keledi. Ku’ndelikli 10-15 minut waqıttı dene shınıg’ıwg’a sarıplasaq jeterli. İlimiy izertlewler boyınsha, dene shınıg’ıwları menen ku’nine 15 minut shug’ıllang’an adamnın’ densawlıg’ı jaqsı boladı ha’m uzaq jasaydı eken.

To’mendegi ken’esler shınınıg’ıw islew ushın waqıt bo’liwge ko’meklesedi:
1. Erte turıw
Uyqı, a’lbette densawlıqtın’ kepili, sonda da 30 minut erte turıw maqsetke muwapıq. Sol 30 minuttı o’zimizge arnayıq. Tan’g’ı shınıg’ıw – ku’sh-g’ayrat, jaqsı ishtey, jaqsı keypiyat inam etedi.

2. Medianı qısqartıw
Kishi ta’jiriybe islep ko’riw kerek. Bir ku’nnin’ ishinde televizor ko’riwge, kompyuterden paydalanıwg’a, uyalı telefonnan paydalanıwg’a qansha waqıt sarıplaytug’ının’ızdı esaplap ko’riw. Bul na’rselerge azg’ana bolsa da waqıttı sheklew maqsetke muwapıq.

3. Televizor ko’rgen waqıtta
Televizor ko’rip atırg’an waqıtta reti menen qıymıldaw maqsetke muwapıq. Al uzaq reklamalar waqtında qollardı ha’reketlendirip (silkinip) turıwda paydalı eken.

4. Belsendi almasıw
Jumıs (oqıw) penen u’ydin’ arasına mashinada qatnaytug’ın bolsan’ız, biraq bunnanda payda tabıwg’a boladı eken. Jumısqa velosiped yamasa jayaw barıp ko’riw. Artıq mın’ adım organizmdi ja’nede bekkemleydi.

5. A’detke aylandırıw
Tan’g’ı awqatlanıw aldında 10 minut shınıg’ıw, keshki seyil, reklama waqtında shınıg’ıw ha’m t.b bunı ha’r ku’ni islew kerek, sonda ol a’detke aylanadı.

6. Qarım-qatnas
Adam ba’rqulla qarım-qatnasta boladı. Al qarım qatnasın’ız qalay bolıp atır? Shan’arag’ın’ız benen ta’biyatqa shıg’ıwdı, futboldı doslar menen ko’riwge yamasa olar menen juwırıwdı a’melge asırıp ko’riw kerek.

7. Kelbetin’e qaraw
Aynag’a qarap o’z sırtqı kelbetke itibar beriw. “Men kelbetlimen, men ko’rkemmen, shınıg’ıwlardı dawam ettirsem ja’nede ko’rkem bolaman” – sıyaqlı ga’pler menen marapatlanıw.

8. Joba
Za’ru’rli dene shınıg’ıwların rejelestiriw. Yag’nıy ku’ndelikli islenetug’ın dene shınıg’ıwlarına waqıttı retlestiriw.

9. Unaytug’ın na’rseni islew
Adam o’zi qızıqqan na’rsesine waqıt taba aladı. Eger unamasa, og’an waqıt bo’lmeydi. Sol sıyaqlı dene shınıg’ıwlarının’ unaytug’ının tan’lap alıw kerek.

10. Densawlıq
Eger joqarıdag’ı punktlerdi oqıp, biraq olardın’ birewine de waqıt tabılmasa, onda jumısların’ız sistemasın azg’ana o’zgertip o’z densawlıg’ın’ız ushın waqıt tabıw maqsetke muwapıq. Adam ushın en’ tiykarg’ı baylıq bul densawlıq.


21mart, 2013 jıl
derek ko’zi: http://ummagazine.com/society/sport