Ayzada birden hawlıg’ıp ornınan sekirip turdıda esik betke jalıt qaradı. Sol gezde Ayzadanın’ ko’z aldında usı waqıt aralıqqa shekem bolg’an waqıyalar elesledi…

Menin’ jas ju’regim du’rsildep, du’rkin-du’rkin qa’dem tasladı. Asıg’ıslıq penen albırap, qaynap turg’an shaydı da qolıma quyıp aldım. Bug’an hesh itibar bermedim, sebebi u’yge jawshılar kelgen edi. Kelgen adamlarg’a ku’ygen qolım qaltırap, ju’zim qızarıp, shay quyılg’an keseni uzattım. Qıya ko’zim menen urlanıp, ga’ anama, ga’ bolajaq eneme qaradım. Menin’ qa’lbim quwanıshlı ha’siretke tolı edi. Eki shan’araq ortasında kelisim du’zilip, ushırasıw ku’ni de belgilendi. Men ushırasıwg’a shıg’aman! Arıslandı ko’rgenimde ju’regim hawlıg’ıp, du’rsildep ura basladı, bul-muxabbat - dedim.

–Men hesh qashan bunday halg’a tu’sip ko’rgenim joq, neshe jigitlerdi ko’rdim, bunday bolıp hawlıg’ıp, qa’lbimde bunday sezim bolg’an emes: –dedim o’zimshe gu’birlenip.

Jigitin’ de sın sınbatı kelisken, ju’zindegi ku’lkisi bet a’lpetine oyılıp jarasıp tur. Arıslanda jıllı mu’na’sabette bolıp, menin’ kewlimnen orın aldı. Na’zerimde bir ta’repimde ata-anamdı, ekinshi ta’repte o’zim ırazı bolg’anday boldım.

Arıslan menen ko’plegen jaqsı niyetlerdi, arzu-u’mitlerdi qıyalımızda orınlap tasladıq. Men Arıslandı ha’r demimde oylarman, qashan ja’ne ko’remen degen sorawlar astında qaldım. O’zim ushırasıwg’a shaqırayın desem qız bala basıma uyat dep sanadım. Biraq sag’ınısh degen sezim meni tınısh qoymadı. Birden qon’ıraw boldı, menin’ qıyalımdı kim bo’ldi eken – dep qon’ırawg’a juwap berdim. Oylag’anım shıng’a aylanıp, ja’ne ko’risiw imkaniyatı boldı. Uzaq ku’tken ku’ni keldi. Men onı ko’riwge ju’rip emes ushıp bardım. Arıslan mıyıq tartıp, ku’lip qarsı alıwı, meni ja’ne quwanıshqa bo’ledi.

Duz nesiybem ko’terilip, o’z u’yine bosag’asına iyildirip, ata-anasına kelin, opadar yar etip u’yine alıp keldi. Aldınan kelisilgennen son’, kelgen jengelerim de u’leslerin alıp, meni taslap ketti. Xojalıq degen awır salmaq mashqalası menin’ moyınına tu’skenin bilmedim…

Ne ko’z benen ko’rmeyin su’yikli Arıslanımnın’ ornında boyı kelte, o’zi qara ba’d ba’shere adam tur. Balanın’ jengesi kelip, bul senin’ kiyewin’ boladı, jaqsılap tanısıp, so’ylesip al, bizlerde usınday bolıp u’yge kelgende kiyewimizdin’ tu’rin ko’rdik, - dedi de xanadan shıg’ıp ketti. So’ylewge tilim aylanbay, tek g’ana Arıslan Arıslan dep qaytalay berdim. Arıslannın’ o’zi de tez arada xanag’a kirip kelip, -bul menin’ ag’am, men emes ag’am sag’an u’ylendi. Ushırasıwlarg’a ornına men shıqtım, sebebi ag’amdı qızlar qa’lemeydi, men u’ylendirmesem kim u’ylendiredi?! Men aytqan barlıq ga’plerdi umıt. Bul menin’ sag’an bergen jalg’an wa’delerim edi. Qarsılıq ko’rsetemen dep a’were bolma, endi sen ag’amnın’ qolındasan’ - dep aytqan ga’pleri menin’ jaralang’an ju’regimdi tırnadı.

Jalg’an menen baslang’an turmıs, hesh qashan baxıt alıp kelmedi. Tag’dir dep ashshı ko’z jaslarımdı ishime jutıp ko’ndim. Birin - biri quwalap aylar o’te basladı. Kiyewim iship alıp, azap berer, tınbay kelteklep urar edi. O’zinin’ sıqılsız bolg’anın mennen ko’rer. Sonda enem - ko’n balam, ko’n o’zi sonday usı balamnın’ aqılı zayıp tuwıldı, shıda barlıg’ın jen’ip o’tsen’: - degen ga’plerdi esite berip yad bolıp ketti. Men qarnımdag’ı na’reste ushın barlıg’ına shıdam berdim.

Kiyewim shet-elge barıp jumıs isleymen dep u’yden shıg’ıp ketip qaytıp kelmedi. Ay ku’nim jaqınlasıp, to’rkinime barıp sol jerde bosandım, ana boldım. Sol ku’ni men ushın bir quwanıshlı, bir qayg’ılı waqıya ju’z berdi. Quwang’anım perzent su’ygenim, qapalıg’ım u’yime kiyewimen xabar keldi. Ol to’belesip pıshaqlanıp qalg’an ha’m sol jerde jan bergen. Bunday mu’siybet jetpegendey balamnın’ da ayag’ı qıysıq, moyını ele pitpegen mayıp bolıp tuwıldı. Balamnın’ g’amın oylap barmag’an jerim qalmadı. Uzaq dawalanıwlardan son’ na’restemnin’ ayag’ı du’ziwlene basladı. Biraq moyın su’yegi bir ta’repke qaray qatıp qalg’an halda jasap ketti. Menin’ bul o’mirde birden-bir maqsetim, perzentimdi dawalatıp, o’siremen, oqıtaman, ka’mil insan etip, ja’miyetten o’z ornın tawıwg’a ja’rdem beremen, ata-anası qılg’an qa’telikti qaytalamaw ushın tınbay ha’reket etemen.

Bul maqalanı jazar ekenmen Ayzadanın’ jaslıqtag’ı shoqlıg’ı turmıstag’ı daw ju’rekligi, qıyınshlıqlardı sabır - taqat penen barlıg’ın jen’ip, ruwxıy jaqtan tu’skinlikke tu’spey, o’mirde aldına maxset qoyıp gu’resiwdi dawam etkeni meni quwandırdı. Bul turmıslıq waqıyadan kim qanday juwmaq shıg’armasın Ayzadanın’ ma’rtligine ta’n beriw kerek. Ol ana degen atqa daq tu’sirmey, ılayıq bolıwg’a arzıydı. Ha’zirde bala tarbiyası menen shug’ıllanbaqtta.


Perizat URAZALİEVA
QMU 3-kurs jurnalistika qa’nigeligi studenti.