İnternet tarmag’ına baylanıslı ha’r tu’rli jan’alıqlar, innovatsiyalar jıldan-jılg’a payda bolmaqta. Olardın’ ayırımları paydalanıwshılardın’ kewlinen shıqsa, al ayırımları internet auditoriyanı biyzar qıladı. Mine usı texnologiyalar haqqında bu’gin Megaline.uz arqalı aytıp o’temiz.

Olar to’mendegiler:

1. Captcha



Oylap tapqanlar: Manuel Blu, Djon Lengford ha’m Luis Fon An
Kapcha – kompyuterdi haqıyqattanda adam basqarıp atırg’anın tekseriwge arnalg’an qural. Ol tiykarınan, ha’ripler menen sanlardan quralg’an. Qıysayg’an, ha’r tu’rli ren’lerde boladı. Al bul kapchalar internetten paydalanıw waqtında ko’pshilik paydalanıwshılarg’a unamasa kerek.

2. Pop-Up bannerler



Avtorı: İtan Tsukerman
Bul ku’ndelikli saytlardag’ı reklamalıq bannerler. Sebebi, bu’gingi ku’nde saytlarg’a da reklamalar beriledi.

3. Virus

Oylap tapqan: Rich Skrent
Da’slebinde virus bag’darlaması a’piwayı ha’zil retinde islengen. Bu’gingi ku’nde virus qa’wipli bag’darlama. Onın’ kompyuter ha’m flesh kartalarg’a jug’ıp fayllarg’a zıyanın tiygizetini ha’mmemizge ma’lim.

4. Antivirus bazaların jan’alaw



Antivirus bazaların jan’alap turıw – antivuris talabı. Sebebi son’g’ı payda bolg’an viruslardı eski baza taba almaydı.

5. Cookies



Do’retken: Lu Montulli
Lu Montulli 1994 jılı cookies-ti oylap taptı. Ma’selen, siz izlew sisteması arqalı qandayda bir informatsiya izledin’iz, keyingi ret usı saytqa kirgen waqıtta burıng’ı “soraw” (zapros) shıg’adı. Sonlıqtan brawzerde cookies ti o’shirip (tazalap) turg’an maqul. AQSH internet-paydalaniwshılarının’ 86%-i “digital”-izlerin tazalap turadı eken.

6. Spam
Oylap tapqan: Gari Syuerk
1978 jılı kompyuter sawdası menen shug’ıllang’an Syuerk jan’a kompyuterlerdin’ reklamasın 393 adamg’a jibergen. A’lbette, ko’pshilik narazılıq bildirgen. Biraq ha’mmesi emes.

7. Kiberskvoting



Oylap tapqan: Dennis Toppen
Kiberskvoting – sawda markaları menen atlas (atı birdey) domen atların bilip turıp iyelik etiw degendi bildiredi.
1995 jılı Dennis Toppen birqansha u’lken korporatsiyalardın’ sawda markaları menen birdey domen atların o’z atına dizimge alg’an. Onın’ maqseti – keyin domendi kompaniya iyelerine qımbatqa satıw bolg’an. Keyinirek bunday halatlardın’ aldın alıw boyınsha bir qansha ilajlar alıp barılg’an.


Internet materiyalları tiykarında tayarlandı.
Tayarlag’an: Bekan.