Бабур ўз ижоди билан Шарқ халқлари адабиёти, маданияти ва Ҳиндистон тарихида катта ўрин эгаллаган намоёндалардан бири. Бобур ўз даврининг фарзанди, халқни бошқаришда ўзига хос кўзқарашга эга бўлган қатъиятли шахс, буйук саркарда бўлиш билан бирга шоир ҳамдир.

Бобурнинг ғазал, маснавий, рубоийларида ёр-диёр, Ватан мавзуси катта ўрин тутади. Бобур ғазалларидаги рубоийларидаги тематик ранг-барангликни кўздан кечирар эканмиз, уларда оптимистик туйғу билан суғорилган инсоннинг шоду-ҳуррамлиги боғлиқ кўтаринки кайфиятни учратамиз. Ҳаётдан завқланиш, умид билан яшаш щоир ижодининг муҳим томонларидан бири бўлган. Шоир ижодининг катта қисмини лирик шеърлар ташкил этади. Шоирнинг лирик шеърларида она-Ватандан узоқда юрган лирик қаҳрамоннинг изтиробли туйғулари, панд-насиҳат мавзуидаги илм-маърифат мотивлари содда ва равон мисраларда, юксак бадиий маҳорат билан куйланади. Масалан: «Топмадим» радифли ғазалида шоир:

Жонимдан ўзга ёри вафодор топмадим,
Кунглимдан ўзга маҳрами асрор топмадим,-дея ёзади.
Бобур саркарда сифатида салтанатни идора этишда халқ хоҳиш-иродасини инобатга олган ва унинг манфаатларини кўзлаб иш тутган, саройлар, қасрлар қурдирган, боғлар яратган, илм аҳлига ҳурмат билан муносабатда бўлган. Масалан, «Илм толиби» рубоийсида шундай мисраларни ўқишимиз мумкин.

Ким ёр анга илм, толиби илм керак,
Ўргангали илме толиби илм керак,
Мен толиби илму толиби илме йўқ,
Мен бормен илм толиби илм керак.

Бобур Мирзонинг шахсияти ва олийжаноб ҳислатларидан келиб чиқиб, Америкада ва Европада бундан бир неча асрлар олдин Рашбрук Уилямснинг «Ўн олтинчи аср бунёдкори», Ҳароят Лаибнинг «Бабур йўлбарс» асари жаҳон адабиёти олтин фондига киритилган бўлиб, ўзбек халқининг фахрига айланган.

Шоирнинг катта «Бобурнома» асари ҳақидаги изланишлар ҳали ҳамон давом этмоқда. Олимлар, адабиётшунослар бу асарнинг қадру-қиммати ҳақида илмий ишлар олиб бормоқда. Ўзининг инсоний фазилатлари билан жаҳон ҳамжамиятида юксак баҳога сазавор бўлган Бобур, ўз ижодий фаолияти билан авлодларига ўлмас мерос қолдирган буйук шахсдир.


Мавлюда Чимбергенова.