Wikipedia – Wiki texnologiyasının’ tiykarında islengen internet oqıwshıları (paydalanıwshılar) menen avtorlar ushın biypul ha’m ashıq, ko’p tilli onlayn entsiklopedia.

Bul entsiklopedia Wikimedia qorının’ www.wikipedia.org domeninde jaylasqan. Jobanın’ iyesi ha’m onın’ rawajlanıwına juwapker Wikimedia qorı bolıp tabıladı. Jobanın’ termini “wiki” yamasa wiki (sayt du’ziw texnologiyası) ha’m entsiklopedia so’zlerinen quralg’an. Ha’zirgi waqıtta entsiklopedianın’ 285 tilde tarawları bar. Barlıq tillerdegi maqalalardın’ ulıwma sanı 24 millionnan aslam.

Wikipedia saytına kirgen ha’r qanday paydalanıwshının’
Sayttag’ı materiallar menen temalardı o’zgertiwge huquqı bar. Wikipedianı tolıqtırıp, maqala jazıwg’a qatnasatug’ın turaqlı qatnasıwshılardı “Wikipediashılar” dep ataydı.

Wikipedia tariyxı

Da’slep 2001 jıldın’ yanvar ayında Djimmi Welson ha’m Larry Sengerom iske tu’sirgen “Wikipedia” bu’gingi ku’ni internettegi en’ u’lken ha’m en’ ataqlı mag’lıwmatnama bolıp tabıladı. Ko’lemi menen qamtıytug’ın temalar sanı jag’ınan “Wikipedia” du’nya tariyxındag’ı en’ tolıq entsiklopedia bolıp tabıladı. Onın’ u’lken artıqmashılıg’ının’ biri – wikipediadag’ı maqalalardın’ du’nyanın’ tu’rli tillerinde bolıwı.

Sonday-aq wikipediadag’ı ayırım maqalalardın’ mazmunı isenimsiz ha’m olrda anıq faktler bolmawıda mu’mkin. Sınshılardın’ so’zinshe materiallar isenimsiz dereklerge su’yengen, jalg’an informatsiyalar da bolıwı mu’mkin.

Wikipedia mag’lıwmatnama funktsiyasın atqarıw menen bir qatarda, jiyi jan’alanıp turatug’ınlıqtan ol tarmaq informatsiya tasıwshısına aylandı.

Wiki termini en’ birinshi ret 1995 jılı saytlardı tu’sindiriw ushın Uord Kanningem qollandı, Wikiwikiweb dep atalatug’ın en’ da’slepki wiki sistemanın’ terminin gavay tilinen awdarg’anda “tez” degen ma’nisti bildiredi.

Uord Kanningem ha’m onın’ ja’rdemshisi Boleuf o’zlerinin’ “The Wiki Way: Quick collaboration on the web” kitabında “wiki” kontseptsiyasın to’mendegishe keltirgen:
• Wiki qa’legen paydalanıwshıg’a sayttı o’zgertiwge ha’m jan’a betler du’ziwge mu’mkinshilik beredi ha’m bunın’ ushın veb-brawzerdi qollanıwg’a boladı.
• Wiki sisteması betler arasındag’ı baylanıstı ta’miyinleydi.
• Bir tekstti bir neshe ret o’zgertiwge mu’mkinshilik beredi ha’m t.b.


derek ko’zi ha’m su’wret: wikipedia.org