Televizor aldında jaylasıp alıp, qa’legen bag’darlamalardı ko’rgenge ne jetsin? A’sirese otırg’an ornımızdan qozg’almay-aq kanallardı o’zgertiwge mu’mkinshilik bergen televizor pultin kim oylap tapqanın bilgin’iz keletin shıg’ar. Demek onda …

Robert Adler menen Yudjin Makdonaldtın’ arqasında pu’tkil du’nya ju’zi adamları televizorının’ qulaqların basqa kanalg’a o’zgertiw ushın qasına barıp buramaytug’ın boldı. Ekewinin’ miynetinin’ arqasında biz "Ha’y ana to’rtinshi kanalg’a qoyıp jiber" degen so’zdi esitetug’ın u’ydin’ genjetayının’ mazasın almaymız. Yudjin Makdonald 1923 jılı Zenito Radio Corparation kompaniyasın ashıp, usı jerde ol 45 jıl dawamında hadal miynet etken. Onın’ basqarıp atırg’an kompaniyası FM jiyilik diapazonlarında jumıs isleytugın radio tolqınların efirge shıg’aratug’ın bolg’an. Biraq, Yudjin bug’an qanaatlanbay, ol o’zinin’ izertlew jumısların dawam ettirip, bir qansha jetiskenliklerge eristi. Atap o’tsek, Makdonaldtın’ basqarg’an kompaniyası o’tken a’sirdin’ 30-jıllarında televiziyalıq qabıllawıshtı oylap tapqan. Biraq og’an Yudjin qanaatlanbay, ol o’zinin’ izertlew jumısların tag’ıda dawam ettirip, bir qansha jetiskenliklerge eristi. Atap o’tsek o’tken a’sirdin’ 30-jıllarında ol televiziyalıq qabıllawıshtı oylap taptı. Yudjinnin’ baslı maqseti pu’tkil adamzattı televiziyalıq reklamalardın’ sheksiz sanınan qutqarsam dep qattı a’rmanlag’an. Biraq televiziyanın’ jıldan jılg’a rawajlanıwına baylanıslı reklamalar menen gu’resiw Yudjin ushın qorlıqqa aylandı. Keyin Makdonald adamlardın’ ornınan turmay bir jerde otırıp, kanallardı o’zgertiwge mu’mkinshilik beretug’ın texnikalıq quraldın’ joybarın islewdi baslı maqset etip qoyadı. Yudjin a’skerlik xızmetke shaqırılg’annan keyin sol jerde de keleshektegi jobasına uqsas qurılmalardı jiyi ko’rgen. Aradan az g’ana waqıt o’tkennen keyil ol o’zinin’ barlıq bilimin usı qurılmanın’ payda bolıwına sarıpladı. 1950 jılı Zenith kompaniyasının’ ataqlı injenerleri Jalqaw atlı da’slepki alıstan basqarıw pultin oylap tapqan edi. Bul texnikalıq dag’darıstın’ u’lken adımı boldı. Biraq Jalqawtelevizorg’a sımnın’ ko’megi menen jalg’andı. Bul jag’day alımlar menen ko’plegen adamlardın’ narazılıg’ına sebep bolg’an. 1955 jılı usı qurılmanın’ ornın Zenith injeneri Yudjin Polnidin’ qurılması tolıqtırdı. Biraq Polnidin’ de qurılması paydalanıwg’a qolaysız bolıp, Makdonaldtın’ kewlinen shıqpadı.



Keyin ol o’z kompaniyasında islewshi barlıq injenerlerdi jıynap, jan’a zamanago’y talaplarg’a tolıq juwap bere alarug’ın alıstan basqarıw pultin qurastırıwdı baslı wazıypa etip qoydı. Jan’a izertlewler ha’m qurılmalar qurastırıw basqarmasın Robert Adler basqarg’an. Zenith kompaniyasında ol o’z a’melin 1941 jılı baslag’an injener jan’a qurılmanın’ negizi retinde radiotolqınlardı paydalanıwdı usındı. Tolqınlar qalın’ diywallardan o’tip, qon’sılas televizorlardı da basqara alg’an. 1980 jılları texno jan’alıg’ın tolıgı menen infraqızıl nurlı pultlerdi qurastırıwg’a bel baylap, jan’a zamanago’y u’lgilerdin’ du’zilisin islewdi dawam ettirdi. 1997 jılı Adlerdin’ oylap tapqan qurılması Amerikalıq akademiyanın’ Emmy sıylıg’ına iye bolg’an. Ha’zirgi waqıtta barlıq televizorlar menen tu’rli texnikalıq qurılmalar alıstan basqarıw pulti menen u’skenelendi. Robert Adlerdin’ ha’yelinin’ aytıwınsha, pult jan’alıq ashqan ku’yewinin’ unag’an qurılması bolmadı. "Ol televizordı ju’da’ az ko’redi. Ko’binese kitap oqıwdı unatadı. Robert Adler 180 jan’alıqtın’ avtorı.




Su’wret ha’m derek ko’zi: forum.ixbt.com, computerra.ru