Sotsiallıq tarmaqlar rawajlanıp atırg’an bu’gingi ku’nde Facebook tarmag’ının’ qaraqalpaq auditoriyasıda ku’n sayın artıp barmaqta. Bir ashınarlısı bul tarmaqta ko’pshilik paydalanıwshılar tanımag’an adamlardı da dos dep qabıllaydı. Durıs Facebook sistemasında adamlardı qabıllaw “dos” sisteması retinde qabıllang’an. Sonlıqtan dos retinde qabıllawı ta’biyiy. Biraq biz tanımag’an adamlardı qalayınsha dos dep qabıllawımızg’a boladı? Bunı avtorizatsiya (qabıllaw) waqtında oylanıw kerek a’lbette.

Biytanıs adamlardı “kontak”tın’ızg’a qospastan aldın to’mendegi ken’eslerdi usınamız.

Sizge dos retinde qabıllaw avtorizatsiyası kelgende:
* Ol adam sizge tanıspa? Usını anıqlap alıw kerek;
* Eger tanıwg’a qıynalıp atırg’an bolsan’ız, biz tanıspızba mazmunındag’ı sorawdı jollan’, tanıs ekenin’iz da’liyllenbese dos retinde qospawg’a ken’es beremiz;
* Ja’ha’n ta’jiriybesine su’yensek: TEK: ko’pshilik do’retiwshi ha’m tanıqlı adamlar, ko’rkem o’ner xızmetkerleri tanımag’an adamlardı dos yaki oqıwshı (follower) retinde qosadı. Sebebi olar o’zinin’ do’retiwshiligi menen ıqlasbentleri arasında dialog ornatadı.

Jan’alıqlar lentan’ızg’a itibarlı bolın’.
* Sizin’ ayırım dosların’ızdın’ atı, su’wreti o’zgerip ketse, qaytadan: “biz tanıspızba mazmunındag’ı sorawdı jollan’”;
* Dosların’ız unamsız ko’zqarastag’ı da’liyllenbegen mikrobloglarg’a “like” basıp tarqatıp atırg’an bolsa, dosların’ızdan bunın’ sebebin sorag’an maqul;
* Usınıs etilgen (reklama) toparlar (gruppalar)g’a ag’za bolıwg’a birden kelisim bermen’.

Topalardan usınıs kelse:
* Sol topardın’ qaysı ma’mleketke tiyisli ekenligin anıqlap ko’rin’;
* Topardın’ (gruppanın’) ashıq yaki jabıq ekenligine itibar berin’,;
* Topardag’ı mikrobloglar mazmunına itibar berin’;
* Topar ag’zaları qaysı ma’mleketten qatnasıp atırg’anlıg’ına itibar berin’.

“Like” basıw ha’reketi mikroblogtı ko’pshilikke ja’riyalaw degen so’z benen sinonim.
* Like baspastan aldın mikroblogtın’ mazmunına, isenimliligine itibar berin’;
* Dosların’ızdan “like” basıw usınısı kelse, birden sheshim qabıllaman’.

Tanısların’ız yaki balaların’ız/ag’a-inilerin’iz, jaqınların’ız:
Facebook tarmag’ınan paydalanatug’ın bolsa usı ken’eslerdi beriwge usınıs etemiz.

“Facebook o’segi sizdi qayaqqa jetekleydi?”
Ja’han ta’jiriybesine su’yensek, tu’rli da’liyllenbegen o’sek so’zler usı facebook tarmag’ı arqalı tarqalıp atır. Aq qaranı tu’sinbegen jaslar o’z gezeginde, bularg’a “like” basıp, aqır son’ında “Bilmey bastım tikendi” dep o’kingenleride ko’p. Sırt ellerde ayırım jaslardın’ tu’rli toparlar ta’sirine tu’sip qalg’anları haqqında esiter ekenbiz, bunday halatlardın’ aldın alıwdı ha’zirden baslag’anımız maqul. Bu’gingi globallasıw protsessinde internet tarmag’ındag’ı tu’rli qa’wiplerden saqlanıw, siz ha’m bizden qırag’ı bolıwdı da’wirdin’ o’zi talap etedi.
Durıs bul haqqında www.megaline.uz saytı 2013-jıldan baslap aytıp keledi. Biraq degen menen bular haqqında ha’r dayım esletip barıwdı maqul ko’remiz.

Ata babalar miyrası:
A’zelden xalqımızda “u’ydegi ga’pti sırtqa shıg’arma” degen danalıq so’z bar. Bunın’ astarında biybaha ma’nis bar. Facebook bul xalıq-aralıq tarmaq. Biz facebook arqalı ja’riyalag’an ha’r qanday mikroblogımız, su’wretimiz tek g’ana elimiz auditoriyasına ja’riyalanbaydı, al bul pu’tkil du’nyag’a ja’riyalanadı. Sonlıqtan sotsiallıq tarmaqtag’ı ha’reketlerimizge itibarlı bolayıq.


derek: www.megaline.uz